Trên tàu hỏa, một nữ soát vé xinh đẹp đang nhìn chằm chằm nguời dàn ông trung niên có dáng vẻ nhu nguời làm thuê, nói như quát: “Soát vé”. Nguời trung niên tìm khắp nguời, cuối cùng cung tìm đuợc vé, nắm chắc trong tay, nhưng không muốn đưa.

     Nguời soát vé nhìn theo tay nguời trung niên, cuời tinh quái, nói: “Ðây là vé trẻ em”.

     Nguời trung niên đỏ mặt, ấp úng nói: “Chẳng phải giá vé trẻ em cũng như giá vé nguời tàn tật sao?”….

     Vé trẻ em và vé nguời tàn tật bằng tiền nhau, dĩ nhiên nguời soát vé hiểu được điều đó. Cô ta nhìn nguời trung niên vẻ dò xét, hỏi: “Ồng là nguời tàn tật à?”.

     “Vâng, tôi là nguời tàn tật”.

     “Vậy đưa giấy chứng nhận cho tôi xem”.

     Nguời trung niên vội nói ngay: “Tôi … không có giấy chứng nhận. Khi mua vé, nguời bán vé đòi cho xem giấy chứng nhận, không còn cách nào khác, tôi dành phải mua vé trẻ em”.

     Nguời soát vé cuời khẩy nói: “Không có giấy chứng nhận tàn tật, làm sao chứng minh được ông là nguời tàn tật?”.

     Người trung niên không nói năng gì, chỉ nhẹ nhàng vén quần lên – ông ta chỉ còn nửa bàn chân.

     Nguời soát vé nghiêng đầu nhìn, nói: “Cái tôi cần xem là giấy chứng nhận, là tờ giấy có đóng dấu nổi của cơ quan thương tật”.

     Nguời trung niên đau khổ giải thích: “Tôi không có hộ khẩu ở đây, nên nguời ta không làm giấy chứng nhận cho tôi. Hơn nữa, khi tôi làm thuê cho một chủ tư nhân, sau khi xảy ra tai nạn, ông chủ đã bỏ chạy, tôi không có tiền đi giám định…”

     Biết tin, truởng toa đến hỏi tình hình.

     Nguời trung niên lại một lần nữa trình bầy, mình là nguời tàn tật, mua một chiếc vé có giá tiền như nguời tàn tật…

     Truởng toa lại hỏi: “Giấy chứng nhận tàn tật của ông đâu?”

     Nguời trung niên nói mình không có giấy chứng nhận, rồi cho truởng toa xem nửa bàn chân còn lại.

     Truởng toa cũng chẳng thèm nhìn, vẻ khó chịu nói: “Tôi chỉ cần giấy chứng nhận, không cần nhìn nguời! Có giấy chứng nhận mới duợc ưu tiên mua vé tàn tật. Ông nhanh chóng mua vé bổ sung đi”.

     Nguời trung niên nét mặt ỉu xìu, chẳng biết nói năng gì.

     Ông ta tìm bới các túi và hành lý mang theo, chỉ có vài đồng bạc, không đủ tiền mua vé bổ sung. Ông khóc lóc nói với truởng toa: “Sau khi tôi bị máy cắt mất nửa bàn chân, không còn làm ăn gì được nữa. Không có tiền, ngay cả quê cũng không dám về, tiền mua chiếc vé này cũng do bà con gom góp lại. Mong ông nới tay làm phúc, bỏ qua cho tôi!”.

     Truởng toa kiên quyết: “Không được”.

     Nguời nữ soát vé cũng nhân cơ hội này nói với truởng toa: “Ðưa ông ta đến toa than ở dầu tầu làm lao động nghia vụ”.

     Truởng toa nghi một lát rồi nói: “Thế cũng được”.

     Một nguời lạ mặt ngồi đối diện với nguời trung niên, bỗng dưng đứng dậy, trừng mắt nhiìn truởng toa, nói: “Ông có phải là đàn ông không?”

     “Ðương nhiên tôi là đàn ông rồi!”

     “Ông lấy gì dể chứng minh mình là đàn ông? Ông hãy cho mọi nguời xem giấy chứng nhận mình là đàn ông”

     Mọi nguời xung quanh cuời ầm lên.

     Truởng toa ngẩn nguời ra, nói: “Tôi là thằng đàn ông đứng lù lù ở đây, làm sao mà giả đuợc?”

     Nguời lạ mặt lắc dầu, nói: “Tôi cũng như ông, chỉ cần giấy chứng nhận chứ không cần nhìn nguời, có giấy chứng nhận đàn ông mới là đàn ông, không có giấy chứng nhận không phải là đàn ông”.

     Truởng toa bí quá, không tìm đuợc câu trả lời.

     Nguời nữ soát vé đứng lên gỡ thế bí cho truởng toa, nói với nguời lạ mặt: “Tôi không phải đàn ông, ông có điều gì nói với tôi không nào?”

     Nguời lạ mặt chỉ vào mui cô ta và nói: “Về cơ bản, cô không phải là nguời”

     Nguời nữ soát vé lồng lộn lên, giọng the thé: “Ông có độc mồm không đấy, tôi không phải là nguời thì là cái gi´?”

     Nguời lạ mặt bình tinh, cuời và nói: “Cô là nguời à? Vậy thì tốt rồi, hãy cho tôi xem giấy chứng nhận cô là nguời…”

     Mọi nguời xung quanh lại đuợc một trận cuời khoái chí.

     Chỉ có một người không cười, đó là nguời trung niên mất nửa bàn chân. Ông nhìn chằm chằm mọi nguời và không biết từ khi nào, nuớc mắt lã chã tuôn rơi, không biết là ấm ức hay cảm kích…

                                                                                               (st)